Odważna kolorystka, która zmieniła powojenne fińskie fotografię
Nowa wystawa oddaje hołd twórczości Claire Aho — fotografki, która na zawsze zmieniła oblicze powojennej fotografii dzięki śmiałemu stosowaniu kolorów i nowoczesnej estetyce. To historia artystki zbyt długo pozostającej w cieniu.
Organizacja Hundred Heroines — jedyna brytyjska fundacja charytatywna skupiona wyłącznie na kobietach w fotografii — prezentuje bezpłatną wystawę zatytułowaną Colour Me Modern: Claire Aho and the New Woman, którą można oglądać do 31 maja. Ekspozycja celebruje dorobek artystyczny Aho oraz jej wyjątkowe miejsce w historii fotografii.
Kim była Claire Aho?
Aho (1925–2015), nazywana „Wielką Damą Fińskiej Fotografii", wniosła do powojennej twórczości wizualnej niepowtarzalny wit, żywą kolorystykę i filmowy rozmach. Pracowała w obszarze mody, reklamy i fotografii prasowej — i to w czasach, gdy większość zdjęć wciąż powstawała w czerni i bieli.
Wystawa ukazuje, jak Aho współtworzyła nowy język wizualny Finlandii. Jej prace przedstawiają pewne siebie, nowoczesne kobiety, a zwykłe, codzienne sceny zamieniają w starannie wyreżyserowane chwile pełne stylu i klasy.
Rodzinne korzenie i artystyczne początki
Aho swego fachu uczyła się od ojca, Heikkiego Aho — fotografa i filmowca. Zanim otworzyła własne studio w latach 50., zaczynała jako dokumentalistka filmowa. To właśnie krytyka ojca wobec słabej jakości kolorowej fotografii w Finlandii zainspirowała ją do opracowania własnych technik pozwalających uzyskiwać żywe, precyzyjnie skomponowane obrazy.
Jej prace szybko przyciągnęły uwagę wydawców i marek komercyjnych, trafnie oddając tętniące życiem środowisko kulturalne Helsinek. W 1957 roku stworzyła Helsinki, Itämeren tytär (Córka Morza Bałtyckiego) — pierwszy kolorowy album fotograficzny w powojennej Finlandii, dokumentujący życie miejskie. Zdjęcia te trafiły później na wystawy m.in. w Nowym Jorku, Genewie, Nairobi i Helsinkach — w ramach ekspozycji zorganizowanej przez ONZ z okazji stulecia fińskiej niepodległości w 2017 roku.
Ciekawe artykuły:
Pionierka na Olimpiadzie i w świecie mediów
Claire Aho była jedyną kobietą filmującą Igrzyska Olimpijskie w Helsinkach w 1952 roku. Gdy powojenne restrykcje zaczęły zelżeć, mogła swobodnie pracować z kolorową fotografią, uwieczniając flagi i uroczystości olimpijskie, w tym fińską biało-niebieską flagę krzyżową.
Ta praca otworzyła jej drzwi do agencji Pathé News w Nowym Jorku, gdzie jako jedyna kobieta znalazła się wśród 400 dziennikarzy płci męskiej relacjonujących Finlandię. To mówiło samo za siebie o jej wyjątkowym talencie i determinacji.
Reklama z wyobraźnią i optymizmem
Prace komercyjne Aho doskonale oddawały ducha optymizmu powojennej Finlandii. Tworząc kampanie dla marek takich jak Fazer, Jaffa czy Paulig, sięgała po pomysłowe i zabawne zabiegi inscenizacyjne — lewitujące słodycze zawieszone na niewidocznych nitkach czy ozdobne figurki pingwinów wśród ekspozycji lodów.
Kobiety w fotografii — zapomniane, lecz niezbędne
Colour Me Modern wpisuje twórczość Aho w szerszy kontekst historii kobiet fotografek, które kształtowały kulturę wizualną, lecz zbyt często pozostawały niezauważone. Jej zdjęcia uchwycają społeczeństwo w przełomowym momencie, odzwierciedlając zarówno świat komercji, jak i codzienne życie kobiet lat 50. i 60.
Del Barrett, kurator i założyciel Hundred Heroines, tłumaczy ideę wystawy w następujący sposób: „Wokół nas jest teraz tak wiele złych wiadomości — chcieliśmy pokazać coś radosnego. Podobnie jak Claire używała koloru i nowoczesnego stylu, by wyrażać pewność siebie i optymizm wobec przyszłości, mamy nadzieję, że ta wystawa sprawi, iż odwiedzający wyjdą z poczuciem uniesienia, energii i większej nadziei na to, co przed nami."
Trwałe dziedzictwo
Wpływ Claire Aho na fotografię — nie tylko fińską, ale i europejską — pozostaje niepodważalny. Jej odwaga w sięganiu po kolor, kiedy inni wciąż tkwili w monochromatycznym świecie, wyznaczyła nowe standardy. Wystawa Colour Me Modern to doskonała okazja, by odkryć lub na nowo poznać tę niezwykłą artystkę.
