Rekordowe obserwacje rzadkiego kota za pomocą kamer pułapkowych
Kamery pułapkowe to niezwykłe narzędzie, które pozwala naukowcom bezpiecznie monitorować, badać i fotografować rzadkie zwierzęta. Badacze pracujący w lasach Sabah w malezyjskiej części Borneo ustanowili rekord, obserwując jednego sundajskiego leoparda mglistego przez ponad sześć lat.
Jeden z najbardziej tajemniczych kotów świata
Sundajski leopard mglisty należy do najrzadszych i najbardziej enigmatycznych dzikich kotów na naszej planecie. Gatunek ten występuje wyłącznie na Sumatrze i Borneo. Naukowcy postrzegają go jako szczególne ogniwo łączące wielkie koty z ich mniejszymi krewnymi.
Recenzowane badanie opublikowane niedawno w czasopiśmie Biotropica podsumowuje ponad 15 lat wspólnych prac naukowych prowadzonych przez Instytut Leibniza ds. Badań nad Zoo i Dziką Przyrodą oraz Departament Leśnictwa Sabah, a także organizację Panthera.
Najstarsza dzika samica w historii badań
Dzięki tak długiemu okresowi obserwacji naukowcy zidentyfikowali wiele osobników sundajskiego leoparda mglistego. Wśród nich znalazła się najstarsza dzika samica tego gatunku, jaką kiedykolwiek odnotowano — badacze szacują, że w momencie ostatniego zarejestrowania miała około 8,5 roku.
Wcześniejszy rekord długości przebywania w badanym terenie wynosił 5,92 roku i należał do samca. Teraz samica zidentyfikowana na kamerach przez 6,51 roku stała się nową rekordzistką.
Ponad 15 lat badań w terenie
Długoterminowe badania obejmowały lata 2007–2023 i składały się z 13 oddzielnych sesji monitoringu z użyciem kamer pułapkowych. Przez ponad 15 i pół roku naukowcy śledzili osobniki przemieszczające się między różnymi rezerwatami leśnymi — niekiedy pokonujące blisko 40 kilometrów.
Szeroki zasięg przestrzenny projektu, połączony z jego wyjątkową rozpiętością czasową, dostarczył cennych informacji na temat zachowań i trybu życia tych zwierząt.
Ciekawe artykuły:
Dlaczego długoterminowe monitorowanie jest tak ważne?
„Długoterminowy, zakrojony na szeroką skalę monitoring pozwala nam wyjść poza pojedyncze obserwacje i naprawdę zrozumieć, jak populacje dzikich kotów utrzymują się przez lata" — mówi Wai-Ming Wong, Dyrektor ds. Ochrony Małych Kotów w Panthera. „Bez niego ryzykujemy przeoczenie procesów, które decydują o ich przeżyciu."
Ślepa plamka w badaniach — trudno uchwytne samice
Badanie wypełniło też istotną lukę w wiedzy o sundajskich leopardach mglistych. Choć wszystkie osobniki tego gatunku są trudne do obserwacji, samice sprawiają szczególne problemy. Spędzają znacznie więcej czasu w koronach drzew niż samce, przez co kamery rejestrują je rzadziej. Samice są wykrywane o 68 procent rzadziej niż samce.
„Niedoszacowanie liczby samic w krajobrazie Dermakot-Tangkulap może uniemożliwić dokładne śledzenie sukcesu rozrodczego populacji" — tłumaczy Thye Lim Tee, Koordynator Projektu w Panthera Malaysia. „Aby skuteczniej chronić sundajskiego leoparda mglistego, przyszłe oceny powinny traktować brak obserwacji samic jako sygnał do dokładniejszego zbadania wnętrza lasu — a nie jako dowód na ich nieobecność."
Symbol wytrwałości i nadziei dla gatunku
Tylko dwa wcześniejsze badania szacowały długość życia sundajskiego leoparda mglistego na wolności — żadne z nich nie obejmowało tak długiego okresu obserwacji. Długość życia to jeden z kluczowych wskaźników w badaniach biologicznych.
„Samica leoparda mglistego będąca sercem tego badania przez lata przemierzała krajobraz ukształtowany przez wyrąb i działalność człowieka — i przeżyła dłużej niż jakikolwiek dziki leopard mglisty odnotowany w historii" — pisze Panthera. „Jej wytrwałość przypomina, do czego zdolne są te koty i co staje się możliwe, gdy zapewnimy im naukę i siedlisko potrzebne do przeżycia."
Źródło zdjęć: Panthera, Departament Leśnictwa Sabah, Instytut Leibniza ds. Badań nad Zoo i Dziką Przyrodą. Cytowane badanie, „Estimating Sunda Clouded Leopard Lifespans From Minimum Residence Times via Long-Term Photo-Tracking", zostało opublikowane w czasopiśmie Biotropica.
