Naukowcy po raz pierwszy uchwycili kaszaloty uderzające się nawzajem głowami
Badaczom udało się zarejestrować coś, czego nauka nigdy wcześniej nie potwierdziła — kaszaloty celowo uderzające się głowami. To zachowanie od wieków opisywali marynarze, lecz dopiero teraz zostało udokumentowane na materiale wideo.
Wieloryby znane z legend morskich i literatury
Kaszaloty, nazywane potocznie wielorybami z Moby Dicka, od dawna oskarżano o taranowanie statków. Przez stulecia kapitanowie opisywali przypadki, gdy wieloryby uderzały w kadłuby okrętów — i w siebie nawzajem. Najbardziej dramatycznym przykładem było zatopienie wielorybniczego statku Essex w 1820 roku przez kaszalota mierzącego około 26 metrów. To właśnie to zdarzenie zainspirowało Hermana Melville'a do napisania powieści Moby Dick.
Mimo tych relacji gatunek ten pozostawał wyjątkowo trudny do zbadania. Biolodzy przez lata spierali się, czy celowe uderzanie głowami między kaszalotami w ogóle ma miejsce.
Dron uchwycił to, czego nie widziało ludzkie oko
Naukowcy z Uniwersytetu St Andrews zebrali materiał filmowy przy użyciu dronów podczas badań terenowych prowadzonych w latach 2020–2022 na Azorach oraz Wyspach Balearskich. Na nagraniu z lotu ptaka wyraźnie widać, jak młody samiec uderza głową w mniejszą samicę. Zespół udokumentował również szerszy kontekst behawioralny i społeczny towarzyszący tym interakcjom.
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Marine Mammal Science. To pierwsze potwierdzone dowody na to, że kaszaloty celowo i z siłą uderzają się nawzajem głowami.
Ciekawe artykuły:
Perspektywa z góry zmienia zasady gry
Technologia dronów umożliwiła obserwację zwierząt z powietrza bez płoszenia ich — co okazało się kluczowe dla uchwycenia zachowań trudno dostrzegalnych z poziomu wody.
„Ta wyjątkowa perspektywa z góry to tylko jeden ze sposobów, w jaki drony rewolucjonizują badania biologiczne nad dziką przyrodą" — stwierdził główny autor badania, dr Burslem, związany obecnie z Uniwersytetem Hawajskim. „Ciekawe, jakie dotąd niewidoczne zachowania wkrótce odkryjemy, a także jak kolejne obserwacje uderzania głowami pomogą nam zrozumieć funkcje, jakie może pełnić to zachowanie. Jeśli ktoś posiada podobne nagrania, bardzo chętnie się z nim skontaktujemy."
Zaskakująca rola młodych wielorybów
Dotychczas zakładano, że za tak gwałtowne interakcje odpowiadają przede wszystkim duże dorosłe samce. Nowe ustalenia sugerują jednak, że młodsze osobniki również mogą odgrywać w tym znaczącą rolę.
Dlaczego kaszaloty uderzają się głowami?
Naukowcy wciąż pracują nad wyjaśnieniem tego zjawiska. Jedna z hipotez zakłada, że uderzanie głowami to forma fizycznej rywalizacji — prawdopodobnie związanej z walką samców o dominację. Większość takich interakcji ma przypuszczalnie odbywać się pod powierzchnią wody, co znacznie utrudnia ich obserwację.
Inni badacze zastanawiają się natomiast, czy częste uderzenia głową byłyby ewolucyjnie korzystne, biorąc pod uwagę, że głowa kaszalota pełni kluczową funkcję w echolokacji i komunikacji akustycznej. To pytanie pozostaje na razie bez odpowiedzi.
