Historyczny lot i niesamowite zdjęcia
Załoga misji NASA Artemis II zapisała się w historii, pokonując wczoraj odległość 400 000 kilometrów od Ziemi — dalej niż kiedykolwiek wcześniej zapuścił się człowiek. Podczas tej epickiej wyprawy astronauci uwiecznili na zdjęciach widoki kosmosu, które rzadko lub nigdy wcześniej nie były dostępne ludzkiemu oku.
NASA opublikowała imponującą kolekcję fotografii wykonanych przez załogę Artemis II 6 kwietnia 2026 roku, gdy statek kosmiczny Orion okrążał Księżyc. Wśród tych wyjątkowych ujęć znalazły się zapierające dech zdjęcia „zachodu Ziemi" oraz zaćmienia Słońca przez Księżyc.
Niewidoczna strona Księżyca — co zobaczyła załoga?
Ponieważ statek przemierzał niewidoczną z Ziemi stronę Księżyca, astronauci wykonali zarówno zbliżenia, jak i zdjęcia z większej odległości obszarów, których ludzkość na co dzień nie ma okazji oglądać. Bliska strona Księżyca jest rozpoznawalna dzięki ciemnym plamom pokrywającym jej powierzchnię — to pozostałości po dawnej aktywności wulkanicznej z wczesnych dziejów naszego naturalnego satelity.
„Duży krater na zachód od pól lawy to Basen Orientale — rozległe uderzeniowe zagłębienie o szerokości niemal 1000 kilometrów, które rozciąga się na granicy bliskiej i dalekiej strony Księżyca" — wyjaśnia NASA. Jego lewa połowa nigdy nie jest widoczna z Ziemi, ponieważ Księżyc obraca się wokół własnej osi dokładnie w tym samym czasie, w którym okrąża naszą planetę.
Pierwsi ludzie, którzy ujrzeli pełny Basen Orientale
Załoga Artemis II ma wyjątkowe miejsce w historii — to pierwsi ludzie, którzy kiedykolwiek zobaczyli Basen Orientale w całości. Wszystko, co znajduje się po lewej stronie krateru na wykonanych zdjęciach, należy do dalekiej strony Księżyca — półkuli niedostępnej obserwatorom z Ziemi.
Podczas fazy obserwacji orbitalnej załoga sfotografowała o godzinie 15:41 czasu wschodniego koncentryczne pierścienie Basenu Orientale, jednego z najmłodszych i najlepiej zachowanych dużych kraterów uderzeniowych na Księżycu. Te współśrodkowe struktury stanowią dla naukowców rzadkie okno na mechanizmy powstawania kraterów i geologiczną historię Srebrnego Globu.
Krater Vavilov i inne odkrycia
Na jednym ze zdjęć widoczny jest z bliska Krater Vavilov, położony na krawędzi starszego i większego Basenu Hertzsprung. Prawa część obrazu ukazuje przejście od gładkiego materiału wewnątrz wewnętrznego pierścienia górskiego do bardziej urozmaiconego terenu przy krawędzi. Fotografia została wykonana ręcznym aparatem z ogniskową 400 mm podczas lotu nad daleką stroną Księżyca.
Ciekawe artykuły:
Na pozycji godziny 10 w obrębie Basenu Orientale widoczne są dwa mniejsze kratery, którym załoga Artemis II zaproponowała nadać nazwy Integrity i Carroll. To doskonały przykład tego, jak obserwacje prowadzone przez astronautów mogą bezpośrednio wspierać identyfikację powierzchniowych struktur księżycowych.
Terminator — granica dnia i nocy
Fotografie wykonane wzdłuż terminatora — granicy między księżycowym dniem a nocą — ujawniają topografię Srebrnego Globu w niezwykłym świetle. Nisko padające promienie słoneczne rzucają długie, dramatyczne cienie, dzięki którym wyraźnie widać kratery, grzbiety i struktury basenów. Na zdjęciach wykonanych mniej więcej trzy godziny po rozpoczęciu okresu obserwacji wyróżniają się m.in. Krater Jule, Krater Birkhoff, Krater Stebbins oraz okoliczne wyżyny.
Siedem godzin przy oknach Oriona
Pilot misji Victor Glover oraz specjalistka misji Christina Koch przez cały czas okrążania dalekiej strony Księżyca zbierali zdjęcia i obserwacje powierzchni, które następnie zostały udostępnione całemu światu. Łącznie załoga spędziła około siedmiu godzin, zmieniając się przy oknach statku Orion podczas lotu nad niewidoczną półkulą Księżyca.
W najbliższym punkcie zbliżenia astronauci znaleźli się zaledwie 6 546 kilometrów od powierzchni Księżyca. Specjalista misji z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej, Jeremy Hansen, był fotografowany podczas wykonywania zdjęć przez iluminator Oriona na początku fazy przelotu.
„Zachód Ziemi" i powrót do domu
Wśród opublikowanych fotografii szczególne wrażenie robi ujęcie „zachodu Ziemi" — zarejestrowane 6 kwietnia o godzinie 18:41 czasu wschodniego, gdy nasza planeta chowała się za zakrzywionym horyzontem Księżyca. W kadrze widoczny jest Basen Orientale na skraju tarczy księżycowej, a Basen Hertzsprung odznacza się jako dwa subtelne koncentryczne pierścienie, przerywane przez młodszy Krater Vavilov. Po dziennej stronie Ziemi nad regionem Australii i Oceanii kłębią się spiralne chmury.
Czteroosobowa załoga misji Artemis II zmierza już w kierunku Ziemi. Wodowanie w Oceanie Spokojnym zaplanowano na piątek.
Źródło zdjęć: NASA
