Nowe obiektywy Nikona: mniejsze, lżejsze i ostrzejsze niż kiedykolwiek
Oryginalne obiektywy Nikkor Z 24-70mm f/2.8 S oraz Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S zadebiutowały odpowiednio w 2019 i 2020 roku jako konstrukcje naprawdę najwyższej klasy — świetna optyka, niezawodny autofokus i solidna obudowa. Ale branża fotograficzna nie stoi w miejscu. Nowsze modele, czyli Nikkor Z 24-70mm f/2.8 S II oraz Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S II, są zauważalnie lżejsze i lepsze pod niemal każdym względem, co jest efektem wielu równoległych postępów technologicznych.
Podczas targów CP+ 2026 w Japonii inżynierowie optyczni Nikona — Takahiro Sakai z 2. Działu Rozwoju Wydziału Inżynierii Optycznej — wyjaśnili, jak firmie udało się jednocześnie zmniejszyć gabaryty, zredukować wagę i poprawić jakość obrazu nowych profesjonalnych zoomów. Okazuje się, że ulepszenie jednego elementu konstrukcji obiektywu wywołuje efekt domina w całym projekcie — dosłownie wszystko wpływa na wszystko inne.
Jak Nikon sprawił, że Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S II jest lżejszy od poprzednika
Punktem wyjścia były bardziej zaawansowane typy szkła optycznego. Zarówno Nikkor Z 24-70mm f/2.8 S II, jak i Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S II mają mniejszą łączną liczbę soczewek niż ich poprzednicy. Wydawałoby się, że to krok wstecz — przecież więcej soczewek oznacza lepszą korekcję aberracji i precyzyjniejsze skupienie różnych długości fal na matrycy. Jak więc mniej elementów może dawać lepsze wyniki?
Odpowiedź tkwi w precyzyjnym rozmieszczeniu wyspecjalizowanych typów szkła: fluorytowego, SR, Super ED, ED oraz asferycznego. Dzięki strategicznemu ułożeniu tych materiałów Nikon osiągnął coś, co sam opisuje jako „jednoczesną redukcję liczby elementów i doskonałą jakość obrazu" — lepszą niż w poprzednich wersjach.
Cieńsze soczewki jako kolejny krok naprzód
Istotnym czynnikiem są też cieńsze elementy optyczne, które Nikon opracował od czasu premiery pierwszych wersji zoomów 24-70mm i 70-200mm f/2.8. Firma nie zdradza szczegółów zastrzeżonych procesów produkcyjnych, ale przyznaje, że jej konstruktorzy ściśle współpracowali z zespołami wytwórczymi już na wczesnym etapie projektowania. Dzięki temu najnowocześniejsze techniki obróbki szkła mogły zostać uwzględnione w fazie koncepcyjnej, a nie dopiero po zakończeniu prac projektowych.
Niecodzienny układ przednich soczewek
W nowym Nikkorze Z 70-200mm f/2.8 VR S II zastosowano wypukły przedni element optyczny zamiast typowego układu wklęsło-wypukło-wypukłego. W standardowych warunkach taka zmiana prowadziłaby do nadmiernych aberracji resztkowych. Właśnie tutaj do gry wchodzą elementy SR i Super ED, które pozwalają inżynierom Nikona zastosować alternatywną strukturę optyczną bez żadnych kompromisów w zakresie jakości obrazu.
Mniej ruchomych elementów — kluczowy czynnik redukcji wagi
Mniejsza liczba soczewek i cieńsze szkło to jednak tylko część historii. Takeru Uehara z 3. Działu Projektowania Wydziału Inżynierii Optycznej wyjaśnia to wprost:
„Największy wkład w redukcję wagi w tym projekcie optycznym ma sposób przemieszczania się soczewek podczas zoomowania. Zmniejszając liczbę ruchomych elementów i upraszczając konstrukcję mechaniczną, osiągnęliśmy mniejszą masę obiektywu."
Wynik tych wszystkich działań jest imponujący. Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S II jest o 26% lżejszy od swojego poprzednika, oferując przy tym lepszą jakość obrazu. Nikkor Z 24-70mm f/2.8 S II zrzucił natomiast nieco poniżej 20% wagi w stosunku do oryginału.
Szybszy autofokus i lepsza użyteczność dla profesjonalistów
Choć oryginalny Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S oferował świetny autofokus, Nikon uznał, że można pójść znacznie dalej. Dobór odpowiedniego systemu AF dla danego obiektywu to jednak prawdziwa sztuka balansowania między konkurującymi ze sobą wymaganiami.
Silnik Voice Coil Motor (VCM) zapewnia ogromny moment obrotowy przy wysokich prędkościach, co przekłada się na szybki, precyzyjny i cichy autofokus. Jego wadą jest jednak większy rozmiar i wyższa masa. Z kolei silniki krokowe (STM) są wolniejsze, ale kompaktowe i lekkie — dlatego świetnie sprawdzają się w wielu innych obiektywach.
Silky Swift VCM — sercem nowego autofokusa
W przypadku Nikkora Z 70-200mm f/2.8 VR S II Nikon postawił na najdoskonalszy dostępny system AF — Silky Swift VCM (SSVCM). To napęd pierwotnie opracowany dla obiektywu Nikkor Z 400mm f/2.8 TC VR S z 2022 roku, łączący silnik głośnikowy z nowym mechanizmem prowadzącym skonstruowanym przez Nikona.
Ciekawe artykuły:
Sakai tłumaczy: „Dzięki zastosowaniu Silky Swift VCM, łączącego silnik cewki głośnikowej z nowym mechanizmem prowadzącym opracowanym przez Nikon, osiągnęliśmy zarówno duży moment obrotowy, jak i płynność ruchu."
Do tego dochodzą udoskonalone algorytmy sterowania oraz nowo zastosowany optyczny enkoder ABS jako czujnik położenia, zapewniający wyjątkowo precyzyjne pozycjonowanie. Efekty są spektakularne: nowy obiektyw ustawia ostrość 3,5 razy szybciej od poprzednika, osiągając jednocześnie o 40% szybsze śledzenie podczas zoomowania i znacznie wyższą dokładność.
Bokeh, powłoki i jakość obrazu
Nowy Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S II to obiektyw przeznaczony dla fotografów sportowych, fotoreporterów, fotografów ślubnych, eventowych i portrecistów. Wszyscy oni cenią autofokus, ale równie ważna jest dla nich jakość obrazu i profesjonalna wytrzymałość konstrukcji.
Pod względem optycznym wyróżnia się 11-listkowa przysłona — w oryginalnym obiektywie było ich dziewięć. Przekłada się to na bardziej okrągłe i naturalniejsze rozmycie tła. Ale dobry bokeh to nie tylko kwestia przysłony.
Uehara wyjaśnia: „Duże znaczenie mają też specjalne elementy optyczne. Równie istotnym czynnikiem jest postęp w technologiach symulacyjnych, które pozwalają nam precyzyjnie przewidywać charakter bokeh już na etapie projektowania. Podczas prac testowaliśmy wiele wzorców zbalansowania aberracji, aby osiągnąć optymalny rezultat."
Iteracyjny proces projektowania obiektywów Nikona
Słowo „balans" pojawia się w rozmowach z inżynierami Nikona nieustannie — i nie jest to przypadek. Każda zmiana w projekcie optycznym pociąga za sobą konsekwencje w innych obszarach. Mniejsza liczba soczewek redukuje refleksy, co pomaga w walce z duchami, ale utrudnia korekcję aberracji. Więcej elementów poprawia aberracje, ale zwiększa podatność na ghosting. Priorytety nadane korekcji aberracji mogą z kolei wymuszać określone kształty soczewek, a niektóre z nich „mogą wprowadzać nieuniknione refleksy".
Projektowanie obiektywów to zatem nieustający, iteracyjny proces poszukiwania optymalnej równowagi. Dotyczy to każdego obiektywu z serii Nikkor Z — od budżetowych modeli dla początkujących po flagowe szkła profesjonalne.
Opinie użytkowników kształtują kolejne generacje
Nikon od samego początku precyzyjnie definiuje koncepcję produktu: dla kogo jest obiektyw, czego potrzebują jego użytkownicy i co firma chce osiągnąć. W przypadku Nikkora Z 70-200mm f/2.8 VR S II odpowiedź była jasna — profesjonaliści wymagają solidności, mniejszej wagi i lepszej ergonomii, błyskawicznego autofokusa działającego w każdych warunkach oraz jakości obrazu co najmniej dorównującej poprzednikowi.
Przy tworzeniu wersji „Mark II" kluczową rolę odegrały też opinie fotografów. Użytkownicy sygnalizowali potrzebę pierścienia sterującego z możliwością wyłączenia kliknięć, krótszej minimalnej odległości ostrzenia, okienka regulacji filtra w osłonie przeciwsłonecznej, dodatkowych przycisków Fn oraz stopki statywowej zgodnej ze standardem Arca Swiss.
Akiyuki Usui z Działu Planowania UX podsumowuje: „Każdą funkcję budowaliśmy wokół koncepcji wysokiej praktyczności dla różnorodnych zastosowań profesjonalnych, co zaowocowało produktem, który jest wyjątkowo wygodny w użyciu zarówno dla profesjonalistów, jak i zaawansowanych amatorów."
Lata pracy skryte za jednym obiektywem
Fotografom łatwo skupić się wyłącznie na końcowym produkcie — nowym obiektywie, który jest ostrzejszy, szybszy i lżejszy. Za każdym ulepszeniem, nawet pozornie drobnym, stoją jednak lata intensywnej pracy inżynierskiej, często opartej na postępach osiągniętych przy projektowaniu zupełnie innych obiektywów.
Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S II czerpie na przykład z systemu Silky Swift VCM opracowanego pierwotnie dla Nikkora Z 400mm f/2.8 TC VR S. Równocześnie korzysta z udoskonaleń w obróbce szkła optycznego, nowych algorytmów programowych i — być może najważniejszych ze wszystkich — prawdziwych doświadczeń fotografów, którzy przez lata używali oryginalnego 70-200mm f/2.8 i podzielili się swoimi spostrzeżeniami z Nikonem.
